Jerzy Samuel Bandtkie

Mieszczańskie, był synem kupca Jana Samuela i Anny Marii z Noacków. Niejasne jest, skąd jego ojciec przywędrował do Lublina – ze Szlichtynkowa w Wielkopolsce czy ze Śląska.

W 1779 r. rozpoczął naukę w gimnazjum św. Elżbiety we Wrocławiu. Po złożeniu egzaminu dojrzałości i – dzięki wsparciu finansowemu stryja – wyjechał w 1787 na dwa lata na studia do Halle i na rok do Jeny. Na tamtejszych uniwersytetach odbył studia teologiczne, historyczne i filologiczne.

Po powrocie z Jeny (1790) krótko był guwernerem synów pastora, natępnie przyjął obowiązki nauczyciela młodszych synów hrabiego Piotra Ożarowskiego. Z domem Ożarowskiego związał się na osiem lat. W 1798 r. przeniósł się do Wrocławia. Pracował jako nauczyciel języka polskiego w Gimnazjum św. Elżbiety (1798–1810) oraz bibliotekarz. Od 1804 r. był rektorem Szkoły św. Ducha oraz bibliotekarzem przy kościele św. Bernardyna. Pobyt we Wrocławiu zaowocował licznymi publikacjami Jerzego Samuela, dotyczącymi historii Śląska i jego związków językowych z Polską. Był gorliwym propagatorem polskości Śląska. W roku 1811 został powołany przez Izbę Edukacyjną na bibliotekarza (stanowisko kierownicze) w Bibliotece Jagiellońskiej. Rok później uruchomił w bibliotece czytelnię publiczną, dostępną również dla czytelników spoza uczelni. Od samego początku pobytu w Krakowie udzielał lekcji bibliografii, a od 1813 r. również łaciny i robił to nieodpłatnie. Jednocześnie był profesorem na Uniwersytecie Jagiellońskim i wykładał bibliografię. W latach 1814–1816 był dziekanem wydziału filozoficzno-literackiego. Okres krakowski (1811–1835) był w jego życiu równie płodny co wrocławski. Napisał wiele rozpraw naukowych, głównie z zakresu dziejów drukarstwa i historii języka polskiego

• Samuel Bandtkie (Bandtke), [w:] Dawne ortografie, gramatyki i podręczniki języka polskiego, Seria A, 2014.