terminów gramatycznych online
imiesłów czasu przeszłego
Cytaty
Imie-słow czasu Przeszłego kładzie się, kiedy w Polskim języku słowo kończy się na szy [...] na przykł. Odebrawszy twój list, ukazałem go Bratu twemu. Ayant reçu votre lettre, je l'ai communiqué à votre frère.
Z jakich słów nie można tworzyć imiesłowów zmiennych czasu przeszłego? […] Ze słów nijakich, ponieważ imiesłowy czasu przeszłego wyrażają działanie bierne i zastępują znaczenie: Ten który jakiego działania doznawał […].
Tak np. wyrażenia który czytał, który napisał, nie mogą być zmienione, bo w polskim języku słowa czynne imiesłowów czasu przeszłego nie mają. [...] W rossyjskim języku słowa wszystkich gatunków (видовъ) mają imiesłowy czasu przeszłego np. читавшiй (który czytał), написавшiй (który napisał), шедшiй (który szedł) i t. p. W polskim zaś mają ten imiesłów tylko słowa wzmagalne (прiобрѣтательные глаголы), oraz niektóre nijakie np. spróchniały (od spróchnieć), osiwiały (od osiwieć).
Imiesłów czasu przeszłego, zakończony na ł-ła-ło, albo ły-ła-łe, np. chwalił, chwaliła, chwaliło, napominał, napominała, napominało; czytał, czytała, czytało; zbutwiały, zbutwiała, zbutwiałe; zapadły, zapadła, zapadłe.
Dz w bezokolicznikach z osnową na g (módz, ledz) i ł w imiesłowie czynnym przeszłym I (starłszy, zjadłszy)—to klasyczne przykłady owych nieprawidłowości, o których wspominano powyżej. Pierwsza jest ilustracyą błędnego zupełnie zastosowania analogii (jak noga-nodze, mogę - módz) *), w drugiej mamy wyraz mylnego, przez postęp nauki usuniętego zapatrywania na budowę imiesłowu czasu przeszłego.