terminów gramatycznych online
praepositio
Cytaty
Notandum hic etiam praepositionem prʒy comparativis additam significationem illorum imminuere.
PArtes orationis quot sunt? Octo. Quae? Nomen, Pronomen, Verbum, Adverbium: Participium, Conjunctio, Praepositio, Interiectio.
Części mowy wiele są? Ośm. Ktore? Imie/ Namiestnik/ Słowo/ Przysłowie: Uczestnik/ Złącz[á]nie / Przekłádánie / Wdánie.
Praepositio quid est? Pars orationis quae praeposita aliis partibus in oratione significationem earum aut complet, aut mutat, aut minuit.
Przełożenie co jest? Część mowy ktora przełożona inszym częściam w mowie známionowánie ich ábo wypełnia/ábo przemienia/ ábo umniejsza.
Praeposito jest cząstká mowy ktora się imionom i namiestnictwu przekłáda, dla większego ich okoliczności określenia, przy czym najwięcej upátrowáć trzebá z ktorym spadkiem káżda się łączy.
Co się tycze Imion znáczących ná miejscu [...] máją praepos. in w. Miástá praepos. à. Miejscá pospolite mniejsze nel.
Expositis, quae ad literarum affectiones pertinere videbantur, ad dictiones ipsas seu partes Orationis progredimur. Sunt autem ut apud Latinos, ita apud Polonos, octo: Nomen, Pronomen, Verbum, Participium, Praepositio , Adverbium, Interiectio, Coniunctio.
Podział Grammatyki i Mowy. [...] P. Wiele jest rodzajow słow ktorych zażywamy w mowieniu? O. Ośm, ktore nazywamy częściami mowy. P. Ktore są te ośm części mowy? O. Imie czyli Nomen, Zaimek Pronomen, Słowo Verbum, Uczestnictwo Participium, Przekładanie Praepositio, Przysłowie Adverbium, Złączenie Conjunctio, i Wrzucenie Interjectio. Z ktorych pierwsze cztery albo się deklinują, albo koniugują.
P. Co to jest przekładanie albo Praepositio? O.Jest słowo nieodmieniające sie, ktore samo przez się nic nie znaczy, ale zawsze przed jaką częścią mowy kłaść się zwykło, nawet przed tą, ktorej jest, zkąd Przekładania nazwisko otrzymało, na, po, do, w, z [...]
Otóż słowo człowiecze, widząc, iż jestestwa i sprawy, jego znamieniem już oznaczone, są w sobie i między sobą zestawione w pewne stosunki, przyszło do mianowania wskazówek, takowe stosunki obrazujących, skąd powstają, dokąd dążą, w czém, nad czém lub pod czém znalazły swe pomieszczenie? na co przydać się mogą? I to jest piąta tworzenia doba, a ogół tych mianowań nazwiéjmy stosunnikiem, (praepositio).
Stosunnik .... Przyimek (praepositio).
II. Wyrazy jako całości ze względu na znaczenie (części mowy): A. Wyrazy ★samodzielne: 1. imiona (nomina): a) ★rzeczownik (substantivum), b) ★przymiotnik (adiectivum), c) ★liczebnik (numerale); [...] B. Wyrazy ★niesamodzielne: 1) ★przyimek (praepositio); 2) ★spójnik (coniunctio); 3) ★wyrazki, ★partykuły.