terminów gramatycznych online
słowo złożone czasownik złożony, derywowany
Geneza: por. ros. глаголы сложенные (Łomonosow § 265 )
Cytaty
Przeciwnie, gdy nie jest słowo składane, albo złożone z takiego, ktore się zaczyna na s, to się pisze przez s, chyba, żeby się razem wymawiało i z i s, oboje pisać potrzeba, np. rosnę, roskazuję, rozstawiam, rozsyłam, rozstępuję się etc.
Słowa (verba) rozdzielają się na Pierwiastkowe i Pochodzące. Pierwiastkowe od żadnej innej części mowy nie pochodzą, знаю znam, иду idę. Pochodzące rodzą się. 1.) z imion: странствую pielgrzymuję; 2) z Zaimkow [...], 3.) z Przysłowiow [...], 4.) z Międzymiotów: охаю stękam, wzdycham. Pierwiastkowe i pochodzące słowa są proste, albo złożone. Proste same przez się stają się bez przyłożenia iakiej kolwiek innej części mowy; даю daję, ставаю stawię. Złożone stają się, 1.) z Imienia i słowa: благодарю dziękuje. 2.) z Zaimka i słowa: своеволствую swywolę [...] 7.) z Przekładania, imienia i słowa: обоготворю Bogiem czynię.
Czasow mają Rossyjskie słowa dziesięć: ośm od prostych, a dwa od złożonych. Od prostych. 1.) Terazniejszy (Praesens): трясу trzęsę [...] 2.) Przeszły niedoskonały (Praeteritum imperfectum): трясъ trząsł [...] 3.) Przeszły jednokrotny (Praeteritum unicum): тряхнулъ trząsnął [...] 4.) Dawno przeszły pierwszy (Plusquam perfectum primum): тряхивалъ trząsywał [...] 5.) Dawno przeszły wtóry (Plusquam perfectum secundum): бывало трясъ bywało trząsł [...] 6.) Dawno przeszły trzeci (Plusquam perfectum tertium): бывало трясывалъ [...] trząsywał [...] 7.) Przyszły niedoskonały (Futurum imperfectum): буду трасти będę trząsł, стану бросать [...] zacznę ciskać [...] 8.) Przyszły jednokrotny (Futurum unicum): тряхну trząsnę [...] Od złożonych. 9.) Przeszły doskonały (Praeteritum perfectum) na przykł: написалъ napisał, od пишу piszę; 10.) Przyszły doskonały (10. Futurum perfectum): напишу napiszę.
Przeszły doskonały mają proste słowa od swoich złożonych, na przykład. Хвалю chwalę, похвалилъ pochwalił, od похваляю pochwalam.
Ztąd dzielą się złożone słowa (Verba) na stałe (constantia) i przechodzące (transitovia). Stałe zostają się zawsze w jednym sprzężeniu, we wszystkich czasach. Przechodzące będąc w terazniejszym czasie pierwszego sprzężenia, w przyszłym są wtórego.
Ztąd się pokazuie. 1.) Ze przeszły niedoskonały złożonych słów pochodzi od dawno przeszłych prostych.
Co to są słowa złożone i proste?
Słowa słożone są te, które się od jednego z następujących 17. przedimków zaczynają, jako to:
1) Do, np. dobić, dopisać.
2) Na, np. napisać, nabić.
3) Nad, np. nadchodzić, nadgnić [...].
Wiele słów częstotliwych używają się tylko jako [słowa] złożone, np. rozkazywać przyczyniać, rozmyślać; a jako niezłożone, np. kazywać, czyniąc, myśląc, nie używają się.
[...] Przypadki: mnie, ciebie, tobie, sobie, siebie, używają się 1. w odpowiedziach, 2. kiedy z dobitnością mówimy i wtedy kładą się przed słowem; 3. po przyimkach, oprócz słów złożonych i rzeczowników słownych od nich pochodzących, 4. w zdaniach rozłącznych, np. przedsiębrać, przedsięwzięcie, np. komu obiecał? mnie [...].
Jak się odmieniają słowa pojedyńcze, tak téż czasują się słowa z nich złożone.
Drugi przypadek stoi [...]. 9) Wiele słów złożonych z przyimków do, na, nad, o, ob, od, po, prze, przy, u, wy, za, o, o których rządzie najlepiéj z słowników przekonać się można [...].
Słowo złożone: ukochać, wybielić, i t.d. jest to, w którego skład w chodzi inny wyraz, jako: do, na, nad, o, ob, od, po [...] niedopuścić, współdziałać. [...] (13) Jak Słowa i Imiosłowy, tak Rzeczowniki, Przymiotniki i Przysłówki, z tych się składają wyrazów. Słowo, dobrać, Imiosłow, dobrany, Rzeczownik, dobor, Przymiotnik, doborny, Przysłówek dobornie.
Słowa złożone są te, które się z dwu lub więcéj wyrazów składają, np. przedawać, zapisać, wgryźć i t. d.
Słowa złożone formują się tym sposobem, że słowom niezłożonym czyli pojedynczym piérwotnym lub pochodnym, teraz używanym lub przestarzałym, bez odmiany ich głosek końcowych, przydają się od początku wyrazy nieodmienne, pojedyncze lub złożone, osobno używane, lub nieużywane, np. błogosławić, całopalić, zapytać, rozbić [...] (od: błogo-sławić, cało-palić, za-pytać, roz-bić).
Słowa złożone są dwojakie: złożone piérwotne, np. zabrać (od: brać), złożone pochodne, np. zabierać, (od: bierać, brać).
Uwaga. Trybom: warunkowemu i życzącemu, w skład których dwa wchodzą wyrazy, t. j. słowo i spójnik, ostatnie w odmianie słowa przeznaczyłam miejsce, jako słowom złożonym.