Słownik historyczny
terminów gramatycznych online

uproszczenie grupy spółgłoskowej

Język: polski
Dział: Fonetyka (współcześnie)
EJP 1991, 369 Definicja współczesna

Uproszczenie grup spółgłoskowych polega na zaniku jednego z elementów składowych grupy. U podstaw zjawiska leżą upodobnienia fonetyczne, zachodzące między spółgłoskami w złożonych artykulacyjnie grupach.

Cytaty

Poza tem uproszczenia grup spółgłoskowych występują przedewszystkiem w Małopolsce, Wielkopolsce i na pn.-wschodnim Śląsku [...].

§ 75. Najczęstsze są nomina loci, pochodne w części od czasowników: studnia Fl. (studzić) — 'miejsce z zimną wodą', stajnia BZ. — 'gdzie staje bydło', [...]. Od rzeczowników na -dło tworzyły się pochodne na -dlnia, również nomina loci: święcidlnia BZ. — 'miejsce składania ofiar' [...], uproszczenie grupy spółgłoskowej daje początek sufiksowi -lnia, i stąd bawialnia, jadalnia, sypialnia, pralnia.

Zmiany głoskowe (historyczne), wskutek przyczyn głosowych i analogicznych (np. niosę > niesę, analogicznie do niesiesz, niesie). A. Ilościowe (kwantytatywne): a) w ★iloczasie głoski: skrócenie lub ★wzdłużenie (zastępcze, np. prasł. bogъ > starop. bōg lub wskutek ściągnięcia, kontrakcji, np. witaje > witā.b) zanik samogłoski np. tak < tako lub spółgłoski (uproszczenie grupy spółgłoskowej), np. izba < izdba.

Uproszczenie grupy spółgłoskowej. Jeżeli w jakimś wyrazie jest zbieg kilku spółgłosek, to trafia się w potocznej mowie, że jedna z nich znika, przez co upraszcza się wymowa takiej grupy spółgłoskowej.

Upraszczać, ndk I [...]∆jęz. Uproszczenie grupy spółgłoskowej «usunięcie któregoś z jej składników, redukcja głosek».