Słownik historyczny
terminów gramatycznych online

ablativus instrumentalis

Hasło w cytatach: Instr.
Język: łaciński
Dział: Fleksja (współcześnie)

Cytaty

Ablativus, qui instrumentum aut comitatum significat, quem instrumentalem dicimus.

Wie viel haben Polen Casus? R. Acht: Nemlich/ Nominativum, Genitivum, Dativum, Accusativum, Vocativum, Ablativum, darnach einen Ablativum Instrumentalem, der der ein Werckzeng bedeutet/ vnd Ablativum ultimum oder Localem, der in einem Ort sein bedeutet.

Wie viel haben Polen Casus? R. Acht: Nemlich/ Nominativum, Genitivum, Dativum, Accusativum, Vocativum, Ablativum, darnach einen Ablativum Instrumentalem, der der ein Werckzeng bedeutet/ vnd Ablativum ultimum oder Localem, der in einem Ort sein bedeutet.

Instr. tym mit diesem.

Es solte sich der Ablativus Instrumentalis pluralis fast in allen Generibus eigentlich enden auff ein ámi; Aber die meisten Masculina vnd Neutra formiren jhren Instrumentalem casum anders, nemlich per Syncopem also: Pieniądzmi mit den Geldern, Końmi mit den Pferden [...].

[Ablativus instrumentalis w liczbie mnogiej powinien się kończyć w wszystkich rodzajach na -ami. Ale większość rzeczowników rodzaju męskiego i niejakiego tworzy swój narzędnik inaczej, mianowicie przez synkopę, np. pieniadzmi, końmi. ]

Ablativum (Essentialem,) to jest istotnego spadku, áni (Instrumentalem, ) to jest spadku służącego do naczynia z ktorym cokolwiek czyniemy [...] Włoszy nie máją [...].

Welche dienen dem Accusativo und Ablativo instrumentali?

[Które [przyimki] służą biernikowi i ablatywowi narzędzia?]

Cum Ablativo Instrumentali.

Vor/ przed. Praepositio cum Ablat[ivo] Instrum[entali].

PRZYPADEK, -dku, m., [...]. – c) Gramm. Przypadek, przypadkowna odmiana zakończenia imion, casus, spadek [...]. Szósty i Siódmy przypadek [...] Ablativus [...] Localis, Praepositionalis [...], Socialis; [...] Localis et Instrumentalis vel Socialis [...].

Przypadek na pytanie przez kogo, przez co, kim, czym, czyli nasz szósty, a łaciński Ablativus instrumentalis.

Czwarty przypadek, idący z dosprawianu, dopełnia wyrażenie sprawy, wskazując: czem? kim? posługiwaną była, nazwany być może czémdziałaczy, (ablativus instrumentalis).