terminów gramatycznych online
zdanie przysłówkowe
Język: polski
Cytaty
Zdanie przysłówkowe zastępuje miejsce przysłówkowego określnika orzecznikowego, jaki w zdaniu pojedyńczém albo dodaje się w postaci przysłówka, albo w braku odpowiedniego przysłówka wyraża się rzeczownikiem z przyimkiem, albo 6ym p. bez przyimka [...].
[...] Zdanie przysłówkowe łączy się ze zdaniem głównym za pomocą podrzędnego spójnika, jako to: 1. Zdanie przysłówkowe oznaczające miejsce, zaczyna się przysłówkiem: gdzie, skąd, dokąd, i określa miejsce działania, w zdaniu glównem wyrażonego, np. Znalazłem go tam, gdzie mi wskazałeś [...]. 2. Zdanie przysłówkowe czas oznaczające [...]. 3. Zdanie przysłówkowe oznaczające jakość, ilość i stopień [...]. 4. Zdania przyczynowe [...] są pięciorakie: 1. ściśle przyczynowe; 2. wnioskowe; 3. celowe; 4. warunkowe; 5. przypuszczające [...]. 5. Zdania przysłówkowe wyrażające sposób, okréślają, w jaki sposób to się dzieje lub stało, co zdanie główne wyraża [...].
[...] Gdy zdanie główne i przysłówkowe spólny mają podmiot, wówczas opuszczając powyższe spójniki zamieniamy czasy niedokonane (teraźniejszy, przeszły niedokonany, i przyszły niedokonany) na nieodmienny imiesłów czasu teraźniejszego; czasy zaś dokonane (przeszły dokonany, zaprzeszły dokonany i przyszły dokonany) na nieodmienny imiesłów czasu przeszłego dokonanego [...].
O pobocznikach przysłówkowych.
Zdanie poboczne przysłówkowe powstaje przez rozwinięcie w zdaniu pojedyńczem przedmiotu dokładniéj określającego czyli przysłówkowego w osobne zdanie poboczne; zastępuje wiec przedmiot przysłówkowy. Spaja się ze zdaniem główném za pomocą spójników podrzędnych i poznaje się po tém, że się znowu da zamienić na przedmiot przysłówkowy.
[…] Zdania podrzędne (poboczne) ze względu na treść, tj. co do tego, jaki członek zdania nadrzędnego zastępują, dzielą się na podmiotowe, orzecznikowe, określające, okolicznościowe i dopełniające. Ze względu na to, jaką część mowy omawiają, dzielą się na rzeczowne, przymiotne i przysłówkowe; nie ma tylko zdań czasownikowych, ponieważ ze wszystkich części mowy, które samodzielnie mogą być członkiem zdania, tylko czasownik nie może być omówiony przez całe zdanie. Zdania podmiotowe i dopełniające należą zawsze do rzeczownych; zdania orzecznikowe i określające, mogą być albo rzeczownemi, albo przymiotnemi; a zdania okolicznościowe w zupełności odpowiadają przysłówkowym.
[…] Zdania okolicznościowe zastępują określenie okoliczności, przynależne czasownikowi lub przymiotnikowi zdania nadrzędnego. Ponieważ zastępują przysłówek lub wyrażenie przysłówkowe, więc nazywają się także zdaniami przysłówkowemi.
Powiązane terminy
- zdanie celowe
- zdanie czasowe
- zdanie czysto czasowe
- zdanie określające okoliczność czasu
- zdanie określające okoliczność miejsca
- zdanie określające okoliczność przyczyny
- zdanie oznaczające sposób i stopień
- zdanie porównawcze w stopniu nierównym
- zdanie porównawcze w stopniu równym
- zdanie porównawcze według stopnia nierównego
- zdanie porównawcze według stopnia równego (jednakowego)
- zdanie porównywające
- zdanie przyczynowe
- zdanie przysłówkowe oznaczające czas
- zdanie przysłówkowe oznaczające jakość, ilość i stopień
- zdanie przysłówkowe oznaczające miejsce
- zdanie przysłówkowe wyrażające sposób
- zdanie skutkowe
- zdanie ścieśniające i rozszerzające granice
- zdanie ustępcze
- zdanie warunkowe
- zdanie wyrażające stosunek